Nghị luận văn học lớp 12: Bình giảng về đoạn thơ đầu của bài thơ Tây Tiến - Quang Dũng
8/8/2023 2:17:24 AM
hunghalamadri ...

Các bạn hãy đọc và bình giảng đoạn thơ sau trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây,súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời !

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.

I. Gợi ý chung

  • Nắm được hoàn cảnh ra đời bài thơ Tây Tiến và bản thân nhà thơ Quang Dũng.
  • Nội dung chính của đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ về những ngày hành quân gian khổ giữa vùng núi non hiểm trở, hùng vĩ.
  • Tả núi đặc sắc, âm điệu phong phú luôn biến chuyển một cách linh hoạt.
  • Những sáng tạo về từ ngữ, hình ảnh thể hiện qua các cụm từ như “ nhớ chơi vơi”, “bỏ quên đời”, “súng ngửi trời” hoặc tính đa nghĩa của những câu thơ như “Mường Lát hoa về trong đêm hơi”.
  • Sự hoà hợp giữa những nét khoẻ khoắn, gân guốc với những nét miêu tả tinh vi, đằm dịu giàu chất nhạc và hoạ.

II.Gợi ý cụ thể    

A) Mở bài

  • Bài thơ là lòng bật trào của Quang Dũng khi nhớ về một đoàn quân, một miền đất, một đoạn đời nhà thơ
  • Đoạn đầu nói về thiên nhiên Tây Bắc cũng như cuộc hành quân của đoàn binh Tây Tiến.

B) Thân bài

  • Thiên nhiên và con người hoà quyện chặt vào nhau. Nói thiên nhiên là để nói về các chiến sĩ và ngược lại.
  • Hai câu đầu xác định tâm thế sáng tạo của Quang Dũng. Ba chữ “nhớ chơi vơi”  dùng rất sáng tạo.      
  • Hai câu tiếp theo khái quát được hai đặc điểm nổi bật của thiên nhiên Tây Bắc là khắc nghiệt và thơ mộng, đồng thời bắt đầu đi vào miêu tả hành trình của người lính Tây Tiến. Câu “Mường Lát hoa về trong đêm hơi” rất gợi.
  • Cảnh núi non được nhìn bằng con mắt của kẻ vượt núi nên cái dốc được miên tả rất kĩ. Chiền cao của dốc được “đo” bằng hơi thở của người lính. Sự phối hợp thanh điệu trong đoạn thơ hết sức sinh động, có giá trị tạo hình rất cao.
  • Nói về sự hi sinh của người lính, âm điệu câu thơ  trầm lắng và cũng xuống. Tác giả có  ý thức nói tránh trực tiếp đến từ “chết”.
  • Vẽ lên cảnh oai linh của núi rừng, tác giả gián tiếp làm nổi rõ cái “ oai linh” của các chiến sĩ can trường, dũng cảm.
  • Đoạn thơ kết thúc bằng giọng điệu bồi hồi. Một kỉ niệm ngọt ngào về tình quân dân được nhắc tới: “Mai Châu mùa em thơm nếp xôi” là câu cso thang bằng gây cảm giác chơi vơi tâm hồn thanh thản.

C) Kết bài

  • Sự phối hợp giữa nét tả gân guốc với nét tả tinh tế mềm mại đưa lại cho người đọc những cảm xúc thẩm mĩ phong phú. Cảnh và người hiện lên đều lãng mạn.
  • Đoạn thơ là đứa con của một tâm đã chín và cái tài hoa.

BÀI LÀM CỤ THỂ

Vẫn còn nội dung phía dưới, bạn hãy ấn nút để xem tiếp nhé...